İdeoloji Nedir? Bazen dünya, farklı düşünce akımları ve siyasi görüşlerle şekillenir. Yaşadığımız toplumu ve geleceğimizi belirleyen bu düşünsel yapılar, ideoloji olarak adlandırılır. İdeoloji, basitçe bir toplumun veya bireylerin dünyayı nasıl görmesi gerektiğine dair inançlar ve değerler bütünü olarak tanımlanabilir. Ama bu tanımın ötesinde, ideolojiler toplumların şekillendirilmesinde önemli bir rol oynar. Peki, ideoloji nedir, nasıl ortaya çıkar ve neden bu kadar güçlüdür? Gelin, bu soruları birlikte keşfedelim. İdeoloji: Bir Hayat Tarzı ve Dünya Görüşü İdeolojiler, bireylerin, grupların ve toplumların dünya hakkında sahip oldukları inançlar, değerler ve düşünceler sistemidir. Her ideoloji, toplumda belirli bir düzenin nasıl olması gerektiğine dair fikirler sunar ve…
14 YorumEtiket: de
Işık Hassasiyeti Olanlar Ne Yapmalı? Yüzyıllardır insan, hem doğal hem yapay ışığın altında yaşamını sürdürüyor. Ancak bazı insanlar için “ışık” bir rahatlık değil, aksine rahatsızlık kaynağı hâline geliyor. Işığa karşı artan hassasiyet—tıp dilinde Fotofobi ya da ışığa intolerans—sadece gözlemlenen bir semptom değil; aynı zamanda bedenin, algının ve çevreyle kurulan ilişkinin tarihsel ve bilimsel bir izdüşümüdür. Bu yazıda bu duruma sahip olanların ne yapabileceğini, geçmişten günümüze akademik tartışmalar ışığında ele alacağız. Tarihsel Arka Plan Işığın insan yaşamındaki önemi kadar, onun zararlı etkilerine dair farkındalık da eski zamanlardan beri var. Gözün parlak ışığa verdiği tepki basit bir koruyucu refleks olarak düşünülse de—örneğin göz bebeklerinin…
18 YorumKasaplık İşi Nedir? Zanaat, Etik ve Endüstrinin Çatışma Alanı Romantize etmeyi bırakıp gerçeklere bakalım: Kasaplık, sadece ustaca parçalara ayırma işi değil; tedarik zinciri, etik ve şeffaflık sınavıdır. İçten konuşayım: “Kasaplık işi nedir?” sorusunu yıllardır ya aşırı romantikleştiriyoruz ya da gözümüzü kapatıp endüstrinin gürültüsüne bırakıyoruz. Oysa kasap, mahallenin güven kapısı mı, yoksa dev et zincirlerinin vitrini mi? Bu yazı bir taraf tutuyor: Şeffaf olmayan kasaplık ve kontrolsüz endüstriyel et düzeni, hem tüketiciyi hem de zanaatı kaybettiriyor. İddialı mı? Evet. Ama tartışmayı tam da buradan başlatalım. Kasaplık İşi Nedir? (Temeller ve Yanılsamalar) Kasaplık, çoğu kişinin sandığı gibi “eti doğra, vitrinde sergile” rutini…
14 YorumBazı kelimeler vardır ki sadece sözlük anlamlarıyla yetinmezler; tarih, toplum ve insanlık üzerine düşündürürler. “Kartel” de tam olarak böyle bir kelime… Bugün onu yalnızca bir tanım olarak değil, toplumsal cinsiyet rolleri, çeşitlilik ve sosyal adalet gibi önemli meselelerin aynası olarak ele alacağız. Gelin birlikte bu kelimenin ardındaki dünyayı keşfedelim. Kartel Ne Demek? TDK’nın Tanımından Öte Bir Yolculuk Türk Dil Kurumu’na (TDK) göre “kartel”, aynı alanda faaliyet gösteren işletmelerin rekabeti azaltmak ve fiyatları kontrol altına almak amacıyla oluşturdukları birlik anlamına gelir. Yani temelde, ekonomik bir güç birliğidir. Ancak kelimenin bu sade tanımı, ardındaki devasa toplumsal etkileri gizler. Çünkü kartel, yalnızca şirketlerin…
16 YorumHiyanet Nasıl Yazılır? Geçmişten Günümüze Bir Yolculuk Bir Tarihçinin Samimi Girişi: Hiyanet ve İnsanlık Tarihi Tarih boyunca insanların birbirlerine duyduğu güvenin ihlali, toplumların en derin yaralarından biri olmuştur. Hiyanet, sadece bir kelime ya da suçtan ibaret değil, insanın en içsel duyguları ile ilişkilendirilen bir olgudur. Bir toplumun değerleri, inançları ve idealleriyle özdeşleşen güven duygusu, en hassas noktaya dokunulduğunda ortaya çıkan bir anlam taşır. Hiyanet, zaman içinde değişen şekilleriyle her toplumda bir iz bırakmış ve kalıcı etkiler bırakmıştır. Bu yazıda, “Hiyanet nasıl yazılır?” sorusunu, hem dilsel hem de toplumsal bir perspektiften inceleyeceğiz. Hiyanet kelimesinin kökeni, Arapçadan türetilen “hıyanet” kelimesine dayanır. TDK’ye…
8 YorumGök Yüzü Nasıl Yazılır TDK? Türkçenin Derin Mavi Katmanlarında Bir Yolculuk Türkçe, tarih boyunca gökyüzü kadar geniş ve değişken bir anlam dünyası taşımıştır. Kelimeler, tıpkı bulutlar gibi zamanla şekil değiştirir, birleşir ya da ayrılır. Bu bağlamda, “gök yüzü” kelimesi, sade bir yazım meselesi gibi görünse de aslında Türkçenin tarihsel evrimini, anlam katmanlarını ve dil bilincini yansıtan önemli bir örnektir. Peki “Gök yüzü nasıl yazılır?” sorusunun cevabı nedir? TDK bu konuda ne söylüyor ve bu tercih ne anlama geliyor? TDK’ya Göre Doğru Yazım: “Gökyüzü” Türk Dil Kurumu (TDK), bu kelimenin doğru yazımını “gökyüzü” şeklinde bitişik olarak belirtir. Yani ayrı değil, birleşik…
14 YorumHava Muhalefeti Netflix’e ne zaman gelecek? En güncel rehber Şöyle samimi bir itirafla başlayayım: Politik taşlamayı, romantik kaçamakların arapsaçına dönmesini ve uçak kabininde geçen o “yakalanmadan nasıl sıyrılırım” gerilimini aynı sepete koyan filmlere dayanamıyorum. Hava Muhalefeti de tam bu damardan; o yüzden “Netflix’e ne zaman gelecek?” sorusu aylardır mesaj kutuma düşüyordu. Gelin birlikte, kökenlerinden bugüne uzanalım ve bu filmin dijital serüvenini netleştirelim. Kısa cevap: Zaten geldi! (ve şu an izlenebiliyor) Hava Muhalefeti Türkiye’de Netflix’e 20 Temmuz 2023’te eklendi ve hâlâ platformda izlenebiliyor. Yayın takibini toplayan JustWatch da bugün itibarıyla filmin Netflix’te erişilebilir olduğunu gösteriyor. Türkiye’de sinema çıkışı sonrası dijitalde hızlı…
8 YorumHasır Ne Demek Osmanlıca? Bir Osmanlıca Macerasına Çıkalım! Merhaba sevgili okurlar! Bugün biraz geçmişe yolculuk yapalım, hem de öyle sıradan bir tarih turu değil! Osmanlıca’nın esrarengiz dünyasına dalıyoruz ve karşımıza çıkan ilk kelime de “hasır.” Ama merak etmeyin, karışık bir ders değil! Şimdi gelin, Osmanlıca’nın en sevimli kelimelerinden biri olan “hasır”ı eğlenceli bir şekilde keşfe çıkalım. Hasır: Osmanlıca’da Ne Anlama Geliyordu? Hasır, Osmanlıca’da çok basit ama bir o kadar da anlam yüklü bir kelimeydi. Temelde, hasır kelimesi, “saman” ya da “dal” gibi doğal malzemelerle örülen “sepet” ya da “halı” anlamına geliyordu. Evet, bir halı değil, sepet değil, ama neredeyse her…
8 Yorumİptal Edilebilirlik Nedir? Tarihsel Bir Bakış Tarihin derinliklerine bakarken, insanlığın sürekli olarak toplumsal yapıları, yasaları ve normları yeniden şekillendirdiğini görmek şaşırtıcı değildir. Her dönemde, sistemler zaman zaman birer kırılma noktasıyla karşı karşıya kalmış ve büyük toplumsal dönüşümler yaşanmıştır. Bu dönüşümler bazen, bireylerin haklarını ve özgürlüklerini yeniden tanımlama gerekliliğini ortaya çıkarmış; bazen de gücün ve yetkilerin yeniden düzenlenmesini zorunlu kılmıştır. İşte “iptal edilebilirlik” de tam olarak bu bağlamda ortaya çıkmış, günümüz toplumlarında farklı biçimlerde kendini göstermiştir. İptal edilebilirlik, tarihsel olarak yalnızca bireysel değil, toplumsal bir olgu olarak da ele alınabilecek bir kavramdır. Bu kavram, bir kararın, yasa veya uygulamanın, bir kişi…
10 Yorum